Hakan Fidan: “İsrail dünya için tehdit”

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, NTV yayınında gazeteciler Burak Özcan ve Burcu Kaya’nın sorularını yanıtladı. Bölgesel gelişmelerden Türkiye’nin dış politika önceliklerine kadar birçok başlıkta açıklamalarda bulunan Fidan, Suriye ile ilişkiler, İsrail’in politikaları, Gazze’deki ateşkes süreci ve bölgesel güvenlik konularını ele aldı.

Suriye ziyaretinde hangi konular görüşüldü?

Suriye ziyaretinin gündemine ilişkin konuşan Fidan, iki ülke arasında düzenli olarak ele alınması gereken çok sayıda başlık bulunduğunu belirtti. Suriye ile Türkiye arasında 911 kilometrelik sınır olduğunu hatırlatan Fidan, bölgedeki istikrar, barış, huzur ve kalkınmanın Türkiye açısından da önem taşıdığını vurguladı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın mesajlarını Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’ya ilettiğini aktaran Fidan, görüşmelerde bölgesel istikrar, güvenlik riskleri, entegrasyon süreci ve terörle mücadele konularının ele alındığını söyledi.

Suriye’de entegrasyon sürecine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Fidan, tarafların süreci kontrollü biçimde ilerletme arzusunda olduğunu belirtti. Sürecin tamamlanmasına kadar gelişmelerin dikkatli şekilde takip edilmesi gerektiğini ifade etti.

“Türkiye düşmanlığı Netanyahu’nun siyasi arayışının ürünü”

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Türkiye karşıtı söylemleri ve bölgedeki saldırgan politikalarına ilişkin konuşan Fidan, Netanyahu’nun iç siyasetteki konumunu güçlendirmek ve kendisini vazgeçilmez göstermek amacıyla hareket ettiğini savundu.

Türkiye karşıtı söylemlerin de bu yaklaşımın bir sonucu olduğunu belirten Fidan, söz konusu tutumu hafife almadıklarını dile getirdi.

İsrail’in barışa, karşılıklı saygıya ve iş birliğine dayalı bir politika izlemesini umduklarını kaydeden Fidan, Türkiye’nin provokasyonlara ve kışkırtmalara gelmeyeceğini söyledi.

Fidan, “İsrail sadece bölgeye değil, dünyaya tehdit” ifadelerini kullandı. İsrail’in mevcut politikalarını sürdürmesi durumunda bunun sonuçlarıyla karşılaşacağını belirten Fidan, sürecin Filistinlilerin lehine sonuçlanmasını beklediklerini ifade etti.

Yemen’deki çatışmalar ve Babülmendep gerilimi

Suudi Arabistan ile Yemen arasındaki çatışmalar ve Husilerin Babülmendep Boğazı’ndaki etkisine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Fidan, krizin çözümü için çok sayıda girişimin bulunduğunu ancak bunların taraflarca kabul edilmesi gerektiğini söyledi.

ABD ile İran arasındaki müzakerelerde son aylarda tıkanma yaşandığını belirten Fidan, Babülmendep boyutunun da süreci daha karmaşık hale getirdiğini dile getirdi.

Tarafların süreci kendi lehlerine yorumlamaya başladığını kaydeden Fidan, yeni tekliflerin kabul edilmesini umduklarını ifade etti. Krizin ekonomik yansımalarının artık tolere edilebilir seviyeyi aştığını belirten Fidan, müzakerelerin sonuç vermesinin önemine dikkat çekti.

Mekke İttifakı’nda kurumsallaşma çalışmaları sürüyor

Mekke İttifakı’nın mevcut durumu ve genişleme ihtimaline ilişkin konuşan Fidan, ittifaka yönelik güçlü bir irade bulunduğunu ve çalışmaların hızla ilerlediğini söyledi.

İttifakın bölge ülkelerine açık olduğunu belirten Fidan, oluşumun temelinde bölgesel sorunlara bölgesel çözümler üretme arayışının bulunduğunu ifade etti.

Suudi Arabistan’a yönelik saldırılar karşısında Türkiye’nin tutumuna da değinen Fidan, ülkenin toprak bütünlüğü ve egemenliğine yönelik ciddi saldırılar yaşandığını söyledi. Türkiye ile Suudi Arabistan arasındaki anlaşmalara işaret eden Fidan, iki ülke arasında dayanışma bulunduğunu belirtti.

Suudi Arabistan’ın petrol altyapısına yönelik saldırıları kınadıklarını kaydeden Fidan, Mekke İttifakı kapsamında gelişmeleri yakından takip ettiklerini dile getirdi.

Fidan, “Askeri ihtiyaçları özellikle belli teknik konularda olabilir. Bunu da karşılama yönünde sıkıntımız olmaz” dedi.

Mekke İttifakı’nın yalnızca kâğıt üzerinde kaldığı yönündeki yorumlara da değinen Fidan, bu değerlendirmeleri önemsemediklerini belirtti. Türkiye’nin 1952’den bu yana NATO üyesi olduğunu hatırlatan Fidan, Mekke İttifakı’nın “oyun değiştirici” bir platform olacağını ifade etti.

Gazze’de ikinci aşamaya geçilemedi

Gazze ve Batı Şeria’daki son duruma ilişkin değerlendirmelerde bulunan Fidan, ateşkes anlaşmasının birinci aşamasından ikinci aşamasına geçişte sorun yaşandığını söyledi.

Hamas’ın üzerine düşenleri zor da olsa yerine getirdiğini belirten Fidan, İsrail’in ise anlaşmanın gereklerini yerine getirmediğini ve yeni talepler ortaya koyduğunu savundu.

Anlaşmanın uygulanmasındaki tıkanıklığın aşılması gerektiğini vurgulayan Fidan, insani yardımların istenen hızda bölgeye ulaştırılmadığını ifade etti.

Gazze’de barınma ihtiyacının karşılanması gerektiğini belirten Fidan, İsrail’in bazı barınma malzemeleri ile prefabrik yapıların bölgeye girişine izin vermediğini söyledi.

Karadeniz’de tahıl güvenliği için yeni teklif

Karadeniz’de Rusya ile Ukrayna arasında devam eden karşılıklı saldırılara ilişkin konuşan Fidan, savaşın sona ermediği mevcut koşullarda kalıcı sonuç üretecek bir anlaşmanın zor göründüğünü belirtti.

Taraflara yeni bir teklif ilettiklerini ve yanıt beklediklerini aktaran Fidan, önceliklerinin tahılın Karadeniz üzerinden taşınmasının sağlanması olduğunu söyledi.

Tahılın, enerji ürünlerinden farklı olarak her iki ülkenin de ihraç ettiği bir ürün olduğuna dikkat çeken Fidan, bu alanda sağlanacak uzlaşının önemini vurguladı.

Yunanistan açıklamalarına yanıt

Yunanistan’dan Ege sorunları kapsamında yapılan açıklamaları değerlendiren Fidan, Türkiye konusunun Yunanistan iç siyasetinde gündeme taşındığını ifade etti.

Yunanistan’daki mevcut hükümetle sorunların çözümüne yönelik bir anlayış birliğine ulaşıldığını belirten Fidan, iki ülke arasında sürpriz adımlardan kaçınılması konusunda mutabakat bulunduğunu söyledi.

Yunanistan’da seçim atmosferinin etkisiyle Türkiye karşıtı söylemlerin daha fazla kullanılabileceğini kaydeden Fidan, Türkiye’nin resmi temaslara ve sahadaki gelişmelere odaklandığını dile getirdi.

Türk Silahlı Kuvvetleri ve Sahil Güvenlik ekiplerinin gelişmeleri hassasiyetle takip ettiğini belirten Fidan, bölgede provokatif adımlardan kaçınılması gerektiğini ifade etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın her gelen hükümetle sorunları diyalog yoluyla çözme iradesini ortaya koyduğunu söyleyen Fidan, maceracı adımların sonuçlarının herkes tarafından bilindiğini dile getirdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın BM konuşmasının başlıkları

Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu kapsamında Türkiye’nin gündemine ilişkin konuşan Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın dünya sorunlarına yönelik çözüm önerilerini ve Türkiye’nin vizyonunu ortaya koyan bir konuşma gerçekleştireceğini belirtti.

Konuşmada insanlık değerleri temelinde çözüm arayışına vurgu yapılacağını ifade eden Fidan, yapay zekânın oluşturduğu risklerin de gündeme geleceğini söyledi.

Fidan, yapay zekâ konusunda insanlığın geleceğe ilişkin riskleri önceden görerek ortak adımlar atması gereken bir dönemde bulunduğunu kaydetti.

Diyarbakır’da Terörsüz Türkiye sürecine yoğun ilgi

Diyarbakır ziyaretine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Fidan, Terörsüz Türkiye sürecinin kentte geniş yankı bulduğunu söyledi.

Ziyareti sırasında farklı sivil toplum kuruluşlarının temsilcileriyle bir araya geldiğini belirten Fidan, görüşmelerde karşılıklı fikir alışverişinde bulunduklarını aktardı.

Kuzey Irak’ta silah bırakma süreci

Terörsüz Türkiye sürecinde Kuzey Irak’ta yürütülen silah bırakma çalışmalarına da değinen Fidan, Suriye ve Irak’ın silahlı grupların faaliyet göstermesine artık izin vermediğini ifade etti.

Bu durumun Terörsüz Türkiye sürecini tamamlayıcı nitelik taşıdığını belirten Fidan, örgütün ortaya çıkan imkânı değerlendirmesini ve meselenin kalıcı olarak Türkiye’nin gündeminden çıkmasını umduklarını söyledi.