Fatih Birol’dan dünyaya kritik uyarı: Enerjide yeni dönem başlıyor
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, Hürmüz Boğazı'ndaki tedarik kesintisinin küresel enerji piyasalarında benzeri görülmemiş bir şoka yol açtığını belirtti. Krizin uzaması halinde etkilerin derinleşeceğini vurgulayan Birol, enerji dünyasının kriz öncesindeki durumuna dönmesini sağlayacak inandırıcı bir yol görmediğini söyledi.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Orta Doğu'daki çatışmaların ardından Hürmüz Boğazı'nda enerji sevkiyatının büyük ölçüde kesintiye uğramasının küresel piyasaları yeniden şekillendirdiğini bildirdi. Kurumun yayımladığı yıllık Dünya Enerji Görünümü (WEO) raporunda, yaşanan krizin tarihin en büyük enerji arz şoklarından biri olduğu belirtilirken, ülkelerin alacağı kararların gelecek yılların enerji politikalarını belirleyeceği kaydedildi.
Ülkeler enerji stratejilerini değiştiriyor
Rapora göre Hürmüz Boğazı'ndaki kesintiler, ülkeleri enerji güvenliğini güçlendirmek ve dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla yeni arayışlara yöneltti. Enerji kaynaklarının, ticaret rotalarının ve teknoloji tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesi öncelikli başlıklar arasında yer aldı.
Alternatif boru hatları ve yeni tedarik kaynaklarının devreye girmesiyle Hürmüz Boğazı üzerinden geçen petrol miktarının kriz öncesindeki günlük 20 milyon varil seviyesinden 2030'da 8,5 milyon varile, 2035'te ise 2 milyon varilin altına düşebileceği öngörüldü.
Yenilenebilir enerji ve elektrifikasyon öne çıkıyor
IEA, enerji krizinin güneş enerjisi başta olmak üzere yenilenebilir kaynaklara ve nükleer enerjiye yönelimi hızlandırabileceğine dikkat çekti. Elektrik talebinin 2035'e kadar daha hızlı büyümesi ve elektriğin toplam enerji tüketimindeki payının yüzde 30'a yaklaşması bekleniyor.
Elektrikli araçlar, güneş panelleri ve bataryalara yönelik talebin de enerji güvenliği kaygılarıyla artabileceği belirtildi. Buna karşılık özellikle Asya'da yerli kömür kaynaklarının enerji güvenliği gerekçesiyle daha uzun süre kullanılabileceği değerlendirildi.
Krizin etkileri derinleşecek
IEA Başkanı Fatih Birol, enerji sektörü ve küresel ekonominin şu ana kadar önemli bir dayanıklılık gösterdiğini ancak krizin uzaması halinde sonuçların daha ağır olacağını söyledi.
Birol, "Enerji dünyasının kriz öncesindeki durumuna dönmesini sağlayacak inandırıcı bir yol göremiyorum" ifadelerini kullandı.
Ülkelerin enerji güvenliğini artırırken bir bağımlılığın yerine başka bir bağımlılık koymaması gerektiğini vurgulayan Birol, enerji güvenliği ve dönüşüm hedeflerinin hiçbir zaman bugünkü kadar örtüşmediğini belirtti. Krizin, özellikle gelişmekte olan ülkelerde elektriğe ve temiz enerjiye erişim konusunda elde edilen ilerlemeyi de yavaşlatabileceği uyarısında bulundu.
