Erdoğan’dan yapay zeka uyarısı: Akademide insan faktörü giderek azalıyor

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Beştepe Millet Kongre ve Kültür Merkezi’nde düzenlenen 2026-2027 Akademik Yılı Açılış Töreni’nde akademi, bilim, medeniyet tarihi ve yapay zekâ teknolojilerinin eğitim üzerindeki etkisine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Konuşmasının başında Harran Üniversitesi Çoksesli Koro Topluluğu tarafından seslendirilen “Fırat’ın Öbür Yakasında Unuttuklarımız” isimli dinletiye değinen Erdoğan, Gazzeli çocuklara ithaf edilen bestenin kendilerini duygulandırdığını söyledi.

Erdoğan’dan Gazzeli öğrencilere dayanışma mesajı

Gazze’de son üç yılda çok sayıda öğrencinin anne, baba, kardeş ve arkadaşlarını kaybettiğini belirten Erdoğan, bölgedeki eğitim kurumlarının da büyük ölçüde yıkıma uğradığını ifade etti.

Gazzeli öğrenciler başta olmak üzere dünyanın farklı bölgelerindeki mazlumlara dayanışma mesajı veren Erdoğan, Gazze ve işgal altındaki Filistin topraklarında hayatını kaybedenler için Allah’tan rahmet diledi.

“Maziye övünmek değil, maziden güç almak önemli”

Bilim tarihindeki birikime dikkat çeken Erdoğan, Antalya’da düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi’ndeki konuşmasını hatırlattı.

İslam medeniyetinin astronomi başta olmak üzere bilim alanında önemli çalışmalar ortaya koyduğunu belirten Erdoğan, Bağdat’tan İstanbul’a, Kahire’den Semerkant’a, Buhara’dan İznik ve Bursa’ya uzanan geniş coğrafyada alimlerin, talebelerin, külliyelerin ve medreselerin bilgi üretiminde önemli rol üstlendiğini söyledi.

Batı’daki üniversitelerin 11. yüzyıldan itibaren kendi eğitim metotları doğrultusunda şekillendiğini belirten Erdoğan, geçmişten söz etme amacının yalnızca tarihle övünmek olmadığını vurguladı.

Erdoğan, “Önemli olanın maziye övünmek değil, maziden güç almak, ilham almak olduğunu vurgulamak için söylüyorum” dedi.

“Bilginin odağında anlam, anlamın çekirdeğinde hakikat var”

Bilgi ve bilime bakış açısını da anlatan Erdoğan, bilginin odağında anlamın, anlamın çekirdeğinde ise hakikatin bulunduğunu söyledi.

Bilimin hakikate ulaşma yolunda önemli bir araç olduğunu belirten Erdoğan, bilginin yalnızca elde edilmesinin değil, derinlemesine düşünülmesinin ve anlamlandırılmasının da önem taşıdığını ifade etti.

Erdoğan, İmam Gazali’ye atfedilen “Cevizin kabuğunu kırıp özüne inemeyen, cevizin hepsini kabuk zanneder” sözünü de bu anlayışın bir örneği olarak aktardı.

Üniversitelerin misyonu değişti

Üniversitelerin tarih boyunca geçirdiği dönüşüme de değinen Erdoğan, geçmişte üniversitelerin temel görevinin mevcut bilgiyi öğrencilere aktarmak olduğunu söyledi.

1. yüzyıldan itibaren araştırma faaliyetlerinin üniversitelerin temel işlevlerinden biri haline geldiğini belirten Erdoğan, üniversitelerin yeni bilgi üreten araştırma kurumlarına dönüştüğünü ifade etti.

Ekonomik ve toplumsal katkının da zamanla üniversitelerin görevleri arasına girdiğini dile getiren Erdoğan, günümüzde üniversitelerden bilgi aktarmanın yanı sıra araştırma yapmak, yeni bilgiler üretmek ve bu bilgileri toplumun sorunlarının çözümünde kullanmak gibi görevler beklendiğini kaydetti.

Erdoğan’dan yapay zeka uyarısı

Yapay zekâdaki hızlı gelişimin üniversiteler açısından yeni bir dönemi beraberinde getirdiğini belirten Erdoğan, bilgiye erişimin hiç olmadığı kadar kolaylaştığına dikkat çekti.

Yapay zekâ modelleri aracılığıyla bilgiye ve kaynaklara ulaşmanın araştırma sırasında harcanan emeği önemli ölçüde azalttığını belirten Erdoğan, bunun akademik süreç açısından bazı riskleri de beraberinde getirdiğini söyledi.

Erdoğan, bilgilerin karşılaştırılması, sorgulanması ve farklı kaynaklar üzerinden değerlendirilmesinin öneminin giderek azaldığını ifade etti.

“Akademide yolda olmak kimi zaman menzile ulaşmaktan daha faydalıdır”

Akademik araştırmada sonuca ulaşmanın yanı sıra araştırma sürecinin kendisinin de önemli olduğunu vurgulayan Erdoğan, “Oysa akademide yolda olmak kimi zaman menzile ulaşmaktan daha faydalıdır” dedi.

Yapay zekânın akademik süreçlerde insan faktörünü giderek azalttığını belirten Erdoğan, yapay zekâ aracılığıyla elde edilen bilgilerin doğruluğunun ve kullanılan kaynakların güvenilirliğinin de mutlaka sorgulanması gerektiğini dile getirdi.

“Ana aktör insan olmazsa aktarılan bilgi sağlıklı olmaz”

Öğrenci ile akademisyen arasındaki ilişkinin yalnızca bilgi aktarımından ibaret olmadığını vurgulayan Erdoğan, akademisyenin öğrencisine tecrübesini aktardığını, bilimsel kültür kazandırdığını ve öğrenme sürecini yakından takip ettiğini söyledi.

Akademisyenin öğrencinin hangi noktalarda zorlandığını gözlemlediğini ve gerektiğinde onu yeni kaynaklara ve araştırmalara yönlendirdiğini belirten Erdoğan, “Şayet burada ana aktör insan olmazsa, aktarılan bilgi de sağlıklı ve kalıcı olmaz” ifadelerini kullandı.