Erdoğan’dan Azerbaycan’a bağımsızlık mesajı

Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, Azerbaycan’ın Bağımsızlığın Yeniden Sağlanması Günü dolayısıyla kutlama mesajı yayımladı. Erdoğan, dost ve kardeş Azerbaycan’ın bağımsızlığının yeniden kazanılmasının yıl dönümünü Türkiye ve Türk milleti adına kutladı.

Erdoğan, mesajında Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’e ve Azerbaycan halkına selamlarını ileterek iki ülke arasındaki kardeşlik ilişkilerine vurgu yaptı.

Azerbaycan bağımsızlığının 35. yılını kutladı

Azerbaycan, 18 Ekim 1991’de kabul edilen bağımsızlık aktiyle Sovyetler Birliği’nden ayrılarak bağımsızlığını yeniden kazandı. Ülke, 1918’de Mehmet Emin Resulzade liderliğindeki Milli Şura tarafından ilan edilen cumhuriyetin ardından Sovyet yönetimine girmişti.

Bağımsızlık sürecinde 20 Ocak 1990’da Bakü ve diğer bölgelerde yaşanan kanlı müdahale, Azerbaycan halkının Sovyet yönetimine yönelik tepkisini artırdı. 30 Ağustos 1991’de bağımsızlık yönünde bildirinin kabul edilmesinin ardından 18 Ekim 1991’de Azerbaycan Cumhuriyeti’nin Devlet Bağımsızlığı Hakkında Anayasa Akti onaylandı. Bağımsızlık kararı, 29 Aralık 1991’de yapılan referandumla halkın desteğini aldı.

Azerbaycan, bağımsızlığının ardından geçen 35 yılda ekonomik kapasitesini geliştirdi, savunma gücünü artırdı ve uluslararası alandaki etkinliğini genişletti.

Karabağ’da toprak bütünlüğünü sağladı

Azerbaycan, bağımsızlığının ilk yıllarında Ermenistan ile yaşanan çatışmalar nedeniyle Karabağ ve çevresindeki bazı bölgelerin kontrolünü kaybetti. İşgal nedeniyle yaklaşık 1 milyon Azerbaycanlı yerinden edildi.

27 Eylül 2020’de başlayan İkinci Karabağ Savaşı, 44 gün sürdü. 10 Kasım 2020’de imzalanan üçlü bildiriyle çatışmalar sona ererken Azerbaycan ordusu çok sayıda yerleşim yerini yeniden kontrol altına aldı.

Eylül 2023’te Karabağ’da düzenlenen askerî operasyonun ardından Azerbaycan, ülke genelinde egemenliğini yeniden tesis etti. Sonraki dönemde Ermenistan ile yürütülen barış görüşmeleri de yeni bir aşamaya taşındı.

Türkiye ile stratejik ortaklık güçlendi

Azerbaycan’ın bağımsızlığını tanıyan ilk ülke Türkiye oldu. İki ülke arasındaki ilişkiler, Haydar Aliyev’in ortaya koyduğu “Bir millet, iki devlet” anlayışı doğrultusunda gelişti.

Türkiye ile Azerbaycan, enerji ve ulaşım alanlarında hayata geçirdikleri projelerle stratejik iş birliklerini güçlendirdi. Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı, TANAP ve Bakü-Tiflis-Kars demir yolu hattı, iki ülkenin ortak projeleri arasında yer aldı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile İlham Aliyev’in 15 Haziran 2021’de imzaladığı Şuşa Beyannamesi de ilişkilerin müttefiklik düzeyinde güçlendirilmesinde önemli rol oynadı. Türkiye, İkinci Karabağ Savaşı sırasında Azerbaycan’a siyasi ve manevi destek verdi.

Azerbaycan enerji ihracatında öne çıktı

Azerbaycan’ın ekonomik gelişiminde petrol ve doğal gaz sektörü önemli bir yer tuttu. “Asrın Anlaşması” olarak bilinen petrol anlaşmasının ardından ülkenin enerji kaynaklarının uluslararası pazarlara ulaştırılması için önemli yatırımlar gerçekleştirildi.

Bakü-Tiflis-Ceyhan hattı üzerinden petrol ihracatını geliştiren Azerbaycan, doğal gaz alanında da Güney Gaz Koridoru’nu hayata geçirdi. Güney Kafkasya Boru Hattı, TANAP ve TAP bağlantılarından oluşan bu sistem, Azerbaycan gazının Türkiye ve Avrupa pazarlarına taşınmasını sağladı.

Azerbaycan, Türk Devletleri Teşkilatı, İslam İşbirliği Teşkilatı ve Bağlantısızlar Hareketi gibi uluslararası kuruluşlarda da aktif rol üstlendi. Ülke, 2024 yılında COP29’a ev sahipliği yaparak uluslararası iklim diplomasisinde de öne çıktı.