Diyanet’in 18 Eylül Cuma hutbesi: Ahîlik ahlakı ve dürüst ticaret vurgusu

Diyanet İşleri Başkanlığı, 18 Eylül 2026 tarihli Cuma hutbesinde “Ahîlik Ahlakı” konusunu ele aldı. Hutbede, Peygamber Efendimizin güzel ahlakı ve güvenilirliği hatırlatılarak ticaret hayatında dürüstlük, adalet ve kul hakkına riayet edilmesinin önemi vurgulandı.

Ticarette dürüstlük ve güvenilirlik çağrısı

“Peygamberimiz ve Güzel Ahlak” temasıyla kutlanan Mevlid-i Nebi günlerine dikkat çekilen hutbede, Müslümanların Peygamber Efendimiz gibi çevresine güven veren ve elinden, dilinden emin olunan insanlar olması gerektiği ifade edildi.

Ticaretin de bu ahlaki değerlerin yansıtılması gereken alanlardan biri olduğuna işaret edilen hutbede, helal kazanç, dürüstlük, güvenilirlik, haksız rekabetten kaçınma, adalet ve sözleşmelere bağlılık ilkeleri hatırlatıldı.

Ahîlik geleneği ön plana çıkarıldı

Hutbede, Anadolu’nun dinî ve kültürel mirasından doğan Ahîlik teşkilatının ticaret, zanaat ve ustalığı ahlak anlayışıyla bir araya getirdiği belirtildi.

Ahîlik geleneğinin esnaf ile müşteri arasında kardeşlik bağı kurduğu ifade edilirken, geçmişte bu anlayışın İslam’ın yayılmasına ve farklı beldelerin barışçıl yollarla İslam medeniyetiyle buluşmasına katkı sağladığı kaydedildi.

“Halka hizmet, Hakk’a hizmettir” ve “Eline, beline, diline sahip ol” düsturlarının Ahîlik anlayışındaki yerine dikkat çekildi.

Aldatmak ve hile yapmak eleştirildi

Hutbede, maddi kazancın her şeyin önüne geçirilmesi ve aldatmanın kurnazlık olarak görülmesi eleştirildi. Peygamber Efendimizin “Bizi aldatan bizden değildir” hadisi hatırlatılarak malın kusurunu gizlemenin ve gerçeği çarpıtmanın ticari ahlakla bağdaşmadığı ifade edildi.

Ölçü ve tartıda hile yapılmasına karşı Kur’an-ı Kerim’de yer alan uyarıya da yer verilen hutbede, esnaf ve tüccarlara alışverişte eksik ölçüp tartmama çağrısı yapıldı.

Rüşvet, faiz ve stokçuluğa karşı uyarı

Hutbede, esnaf ve tüccarların günlük işlerinin yanı sıra kulluk görevlerini de yerine getirmeleri, kul ve kamu hakkını gözetmeleri gerektiği belirtildi.

Dinî açıdan haram kabul edilen ürünlerin ticaretinden uzak durulması gerektiği vurgulanırken, rüşvet, faiz, karaborsacılık ve stokçuluk gibi gayrimeşru kazanç yollarına karşı uyarıda bulunuldu.

Hutbe dua ile sona erdi

Ahîlik ilkelerinin ticaret hayatına yansıtılmasının toplumda güven, huzur, barış ve adaletin güçlenmesine katkı sağlayacağı ifade edilen hutbe, Peygamber Efendimizin alışverişte kolaylık ve hoşgörüyü teşvik eden duasıyla sona erdi.

Hutbede şu duaya yer verildi:

“Satarken, satın alırken, alacağını talep ederken hoşgörülü davranıp kolaylık gösteren kimseye Allah rahmetiyle muamele eylesin.”