Tasarruf finansman sisteminde yeni dönem: Kurallar değişiyor

Banka kredilerine alternatif olarak öne çıkan tasarruf finansman sisteminde yeni dönem için geri sayım başladı. Banka kredisine erişmekte zorlanan veya faiz maliyetinden kaçınanların yöneldiği sistemde, 1 Ekim 2026 itibarıyla önemli değişiklikler yürürlüğe giriyor.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) tasarruf finansman şirketlerine yönelik düzenlemesiyle sözleşme sayısı ve finansman tutarlarına ilişkin yeni sınırlar getiriliyor.

Tasarruf finansman şirketleri, konut, iş yeri veya otomobil finansmanı için müşterilerden genellikle finansman tutarının yaklaşık yüzde 7’si oranında hizmet bedeli alıyor. Bunun yanı sıra tapu harcı, ipotek bedeli ve araç devir noter ücreti gibi yasal masraflar da bulunuyor.Bir kişi en fazla iki aktif sözleşme yapabiliyor

Yeni düzenlemeyle bir kişinin aynı anda sahip olabileceği aktif sözleşme sayısı sınırlandırılıyor.

Buna göre bir kişi en fazla bir taşıt finansmanı sözleşmesine sahip olabiliyor. Aynı kişi adına iki veya daha fazla taşıt finansmanı sözleşmesi yapılamıyor.

Konut veya çatılı iş yeri finansmanında da bir sözleşme sınırı uygulanıyor. Bir kişinin toplam aktif sözleşme sayısı ise en fazla iki ile sınırlanıyor. Bu iki sözleşme, bir taşıt ile bir konut veya çatılı iş yeri finansmanından oluşabiliyor.

Taşıt finansmanında üst limit 6 milyon 250 bin lira

Kişi veya risk grubu bazında uygulanan sözleşme tutarı sınırları da değişiyor.

Taşıt finansmanı sözleşmelerinde azami tutar 6 milyon 250 bin liraya, konut veya çatılı iş yeri finansmanında ise üst sınır 62 milyon 500 bin liraya yükseliyor.

Bir kişi veya risk grubuna ait bütün sözleşmelerin toplam tutarı da 62 milyon 500 bin lirayı aşamıyor.

Fonların değerlendirileceği alanlara sınırlama

Tasarruf fon havuzlarında ve şirket hesaplarında biriken kaynakların değerlendirilebileceği alanlara da yeni sınırlar getiriliyor.

Düzenlemeyle şirket kaynaklarının daha düşük riskli ve gerektiğinde hızlı şekilde nakde çevrilebilen araçlarda değerlendirilmesi amaçlanıyor.

Buna göre tasarruf finansman şirketleri söz konusu kaynakları; katılım bankalarında açılan Türk lirası cinsi özel cari veya katılma hesaplarında, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ihraç edilen ve altına dayalı olmayan Türk lirası cinsi yurt içi kira sertifikalarında ya da risk değeri 1 veya 2 olan Türk lirası cinsinden katılım esaslı yatırım fonlarında değerlendirebiliyor.

Getirisiz bakiyeye binde 2 sınırı

Tasarruf fon havuzlarında herhangi bir getiri sağlamadan bekleyen paranın azaltılması amacıyla da yeni bir oran uygulanıyor.

Günlük getirisiz bakiyenin, şirketin bir önceki ay sonu itibarıyla hesaplanan tasarruf fon havuzunun binde 2’sini geçmemesi kararlaştırılıyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın Elektronik Fon Transferi (EFT) sisteminin kapanışından sonra havuza aktarılan paralar ise bir sonraki gün yapılan hesaplamaya dahil ediliyor.

Yüksek tutarlı sözleşmelerde sınır yükseliyor

Düzenlemeyle yüksek tutarlı sözleşmeler için belirlenen eşikler de yükseliyor.

Sözleşmelerin “yüksek tutarlı” kabul edilmesi için uygulanan 2 milyon 509 bin 800 liralık sınır 5 milyon liraya çıkarılıyor.

Konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmelerinde ise 6 milyon 274 bin 500 liralık sınır 12 milyon 500 bin liraya yükseliyor.

Yüksek tutarlı sözleşmelerin toplamının ilgili dönemde yapılan tüm sözleşmelerin toplam tutarına oranı yüzde 5’i geçemiyor.

1 Ocak 2025’ten sonra kurulan şirketlere ise kademeli geçiş imkanı tanınıyor. Bu şirketlerde söz konusu oran 30 Haziran 2027’ye kadar yüzde 15, 1 Temmuz-31 Aralık 2027 döneminde ise yüzde 10 olarak uygulanıyor.

Tasarruf finansman sistemi nasıl işliyor?

Tasarruf finansman sisteminde müşteriler, belirlenen ödeme planı doğrultusunda tasarruf yaparak konut, iş yeri veya otomobil finansmanına erişiyor.

Sistemde finansman tutarı üzerinden genellikle yüzde 7 civarında hizmet bedeli alınıyor. Örneğin 1 milyon liralık otomobil finansmanı için yaklaşık 70 bin lira hizmet bedeli ödenerek sisteme dahil olunabiliyor.

Ödeme planı peşinatlı veya peşinatsız şekilde oluşturulabiliyor. Finansmanın yüzde 45’ine karşılık gelen 450 bin liralık tutarın belirli süre içinde tamamlanması halinde kalan 550 bin liralık bölüm şirket tarafından karşılanıyor.

Yüzde 45’lik tutarın ödeme süresi ise seçilen plana göre değişiyor. Ödeme, 24 veya 36 ay gibi daha uzun sürelere yayılabiliyor. Aracın teslim tarihi de ödeme planına ve gerekli tasarruf tutarının tamamlanma süresine göre değişiyor.

Otomobilde 60, konutta 120 aya kadar vade

Tasarruf finansman sisteminde otomobil finansmanında 60 aya, konut finansmanında ise 120 aya kadar vade seçenekleri bulunuyor.

Örneğin 1 milyon liralık otomobil için peşinatsız ve 12 ay vadeli bir planda aylık ödeme yaklaşık 83 bin 333 lira oluyor. Finansmanın yüzde 45’ine denk gelen 450 bin liralık bölümün 6’ncı ayda tamamlanması halinde kalan tutar şirket tarafından karşılanıyor.

Vadenin 24 aya çıkarılması durumunda aylık ödeme yaklaşık 41 bin 666 liraya düşüyor. 36 aylık planda aylık ödeme yaklaşık 27 bin 777 lira, 48 aylık planda yaklaşık 20 bin 833 lira, 60 aylık planda ise yaklaşık 16 bin 666 lira oluyor.

Uzun vadede fiyat artışı riski bulunuyor

Peşinatsız ve uzun vadeli ödeme planlarında paranın zaman içinde değer kaybetmesi, enflasyon ve satın alınması planlanan otomobil veya konutun fiyatının yükselmesi gibi riskler bulunuyor.

Bu nedenle finansmanın yüzde 45’lik bölümünün daha kısa sürede tamamlanması, araç veya konuta daha erken ulaşılması açısından önem taşıyor.

Tasarruf finansman şirketlerinde konut veya araç teslimine kadar yatırılan taksitlere ayrıca kâr payı işletilmiyor. Sisteme yatırılan para, yatırıldığı tutar üzerinden değerlendiriliyor.

Katılım bankalarında tasarruflara kâr payı sağlanabilirken, tasarruf finansman sisteminde araç veya konut alımına kadar biriken taksitlere ayrıca kâr payı ödemesi yapılmıyor.