Borsada sıcak saatler! Ekonomi yönetiminden peş peşe tedbirler

Borsa İstanbul’da son günlerde yaşanan sert satışların ardından ekonomi yönetimi ve finansal piyasaların düzenleyici kurumları harekete geçti. Küresel piyasalardaki belirsizliklerin yanı sıra bazı yatırım fonlarında yaşanan likidite sorunlarının etkisiyle artan oynaklık sonrası Finansal İstikrar Komitesi, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK) tarafından peş peşe kararlar alındı.

BIST 100’de sert düşüş

Borsa İstanbul’daki satış baskısı 15 Eylül’de belirginleşti. BIST 100 endeksi, önceki işlem gününü yüzde 1,60 kayıpla tamamladıktan sonra 15 Eylül’de yüzde 2,41 gerileyerek 13.892,30 puana indi.

16 Eylül’de satışların daha da hızlanmasıyla endeksteki günlük kayıp yüzde 5,54’e ulaştı. BIST 100 günü 13.122,58 puandan tamamladı. 17 Eylül’de ise endeks 12.948,83 puandan güne başlarken, gün içinde kayıpların bir bölümü telafi edildi.

Piyasalardaki hareketlilikte küresel risklerin yanı sıra bazı yatırım fonlarında ortaya çıkan likidite ihtiyacının da etkili olduğu belirtildi.

Küresel belirsizlikler satış baskısını artırdı

Orta Doğu ve Kızıldeniz’deki jeopolitik gelişmeler, enerji ve petrol fiyatlarındaki yükseliş, ABD tahvil faizlerinin yüksek seyri ve küresel teknoloji şirketlerinin değerlemelerine ilişkin tartışmalar, piyasalarda risk iştahını etkileyen başlıca gelişmeler arasında yer aldı.

Yurt içinde ise sınırlı sayıdaki portföy yönetim şirketinin bazı fonlarında yaşanan kredi ve likidite sorunları, satış baskısının önemli unsurları arasında yer aldı.

SPK’dan yedi portföy şirketinin fonlarına tasfiye kararı

SPK, piyasalardaki gelişmelerin ardından yatırım fonlarına ilişkin kapsamlı bir karar aldı.

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında Tera Portföy Yönetimi A.Ş., Pusula Portföy Yönetimi A.Ş., Hedef Portföy Yönetimi A.Ş., Atlas Portföy Yönetimi A.Ş., A1 Portföy Yönetimi A.Ş., Pardus Portföy Yönetimi A.Ş. ve Bulls Portföy Yönetimi A.Ş. tarafından kurulan ve TEFAS’ta işlem gören tüm yatırım fonları alım satıma kapatıldı.

Söz konusu fonların, SPK tarafından belirlenecek yöntem doğrultusunda tasfiye edilmesine karar verildi.

Kredili işlemlerde özkaynak oranı düşürüldü

SPK’nın bir diğer düzenlemesi kredili işlemlere ilişkin oldu. Yatırımcıların özkaynak koruma oranındaki asgari sınır yüzde 35’ten yüzde 20’ye indirildi.

Düzenleme, aracı kurumların risk politikaları ve müşteri talepleri doğrultusunda uygulanabilecek. Karar, ikinci bir duyuru yapılmadığı takdirde 2 Ekim 2026 seans sonuna kadar geçerli olacak.

TCMB’den likidite adımı

TCMB de piyasalardaki gelişmelerin ardından likidite yönetimine ilişkin yeni kararlar aldı.

Haftalık repo ihaleleriyle sağlanacak fonlama miktarının, likidite koşulları dikkate alınarak artırılması kararlaştırıldı. Bankalararası Para Piyasası’nda bankaların borç alabilme limitleri de mevcut bilanço büyüklükleri dikkate alınarak güncellendi.

TCMB, piyasa koşullarının gerektirmesi halinde ilave tedbirlerin alınabileceğini bildirdi.

BDDK’dan bankaların hisse geri alımlarına düzenleme

BDDK tarafından alınan kararla ise halka açık bankaların hisse geri alımlarına ilişkin düzenleme yapıldı.

16 Eylül 2026 tarihinden sonra piyasadan geri alım yoluyla edinilen bankaların kendi hisseleri, 31 Aralık 2026 tarihine kadar çekirdek sermayeden indirim kalemi olarak dikkate alınmayacak.

Söz konusu tutarlar kredi ve piyasa riskine esas tutar hesaplamalarında da dikkate alınmayacak.

Finansal İstikrar Komitesi toplandı

17 Eylül’de toplanan Finansal İstikrar Komitesi de piyasalardaki son gelişmeleri değerlendirdi. Toplantının ardından yapılan açıklamada, Borsa İstanbul ve sermaye piyasalarının işleyişine ilişkin temel veya yapısal bir risk bulunmadığı belirtildi.

Açıklamada, hareketliliğin belirli bir fon piyasasında yoğunlaştığı ve mevcut oynaklığın geçici ve yönetilebilir nitelikte olduğu ifade edildi.

Ekonomi yönetimi ve düzenleyici kurumların, likidite sıkışıklığının giderilmesi ve olası bulaşma riskinin sınırlandırılması amacıyla koordineli çalışmalarını sürdürdüğü bildirildi.