Gençlerde unutkanlık alarmı: Uzmanlardan ‘dijital demans’ uyarısı
Akıllı telefon, tablet ve bilgisayar kullanımının artması, gençlerde unutkanlık ve dikkat dağınıklığı şikâyetlerini gündeme taşıdı. Nöroloji Uzmanı Dr. Büşra Er, uyku düzensizliği ve sağlıksız beslenmenin yanı sıra yoğun dijital medya kullanımının da hafıza ve dikkat üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğine dikkat çekti.
Unutkanlık genç yaşlara indi
Günümüzde unutkanlık şikâyetlerinin yalnızca ileri yaş grubunda görülmediği, ergenlik dönemindeki bireylerde de çeşitli hafıza ve dikkat sorunlarının ortaya çıkabildiği belirtildi. Medicana Bursa Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Büşra Er, unutkanlığın bilgiyi kaydetme veya daha önce öğrenilen bilgiyi geri çağırma konusunda yaşanan güçlük olarak tanımlandığını ifade etti.
Er, gençlerde görülen unutkanlığın birçok farklı nedeni bulunduğunu belirterek uyku düzensizliği, yetersiz ve dengesiz beslenme, dikkat eksikliği ve depresyon gibi faktörlerin yanı sıra yoğun dijital medya kullanımının da bu tabloyu etkileyebildiğini söyledi.
‘Dijital demans’ kavramına dikkat çekti
Alman nörobilimci Manfred Spitzer tarafından gündeme getirilen “dijital demans” kavramına değinen Dr. Er, özellikle uzun süre ekran karşısında kalmanın dikkat ve hafıza süreçleri açısından sorun oluşturabileceğini belirtti.
Dr. Er, sürekli olarak farklı uyaranlara maruz kalmanın ve bilgiye çok kolay şekilde ulaşmanın zihinsel süreçleri olumsuz etkileyebileceğini ifade etti. Ekranlardan yayılan mavi ışığın da uyku düzeni üzerinde etkili olabileceğini belirten Er, uyku kalitesindeki bozulmanın hafıza ve dikkat sorunlarını artırabileceğine dikkat çekti.
Alzheimer ile ilgili yanlış bilinenler
İleri yaş grubunda görülen unutkanlığın önemli nedenlerinden biri olan Alzheimer hastalığına da değinen Dr. Büşra Er, toplumda hastalığın genetik geçişiyle ilgili bazı yanlış değerlendirmeler bulunduğunu söyledi.
Ailede Alzheimer hastalığı bulunmasının genetik yatkınlık açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Er, Alzheimer vakalarının çok küçük bir bölümünün doğrudan kalıtsal geçişle ilişkili olduğunu ifade etti. Bu nedenle genetik testlerin rutin olarak uygulanmasının önerilmediğini kaydetti.
Hafızayı korumak için neler yapılabilir?
Unutkanlık şikâyetlerinin her zaman geri dönüşü olmayan bir hastalık anlamına gelmediğini belirten Dr. Er, günlük yaşam alışkanlıklarının düzenlenmesinin önemine dikkat çekti.
Dijital medya kullanım süresinin sınırlandırılması, düzenli ve kaliteli uyku, sağlıklı beslenme ve zihinsel aktivitelerin artırılması önerildi. Kitap okumak, bulmaca çözmek ve hafıza oyunları gibi faaliyetlerin zihnin aktif tutulmasına katkı sağlayabileceği belirtildi.
Uzmanlar, genç yaşlarda ortaya çıkan ve günlük yaşamı belirgin şekilde etkileyen unutkanlık şikâyetlerinin ihmal edilmemesi, gerekli durumlarda bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini vurguluyor.