Petrol piyasasında dengeler değişiyor: Arz fazlası beklentisi güçlendi
Küresel petrol arzındaki toparlanma ve ABD'nin yakıt taşımacılığına yönelik düzenlemeleri, petrol fiyatlarında düşüşe yol açtı. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), 2026'nın son çeyreğinde günlük 1,7 milyon varillik arz fazlası oluşabileceğini öngördü.
Küresel petrol piyasasında arzın yeniden güçleneceğine yönelik beklentiler, fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu. Haftanın ilk işlem gününde Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,49 düşüşle 95,37 dolara gerilerken, ABD Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı yüzde 0,26 kayıpla 88,33 dolar seviyesine indi.
Ortadoğu'dan Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen petrol sevkiyatlarının savaş öncesi seviyelere yaklaşması, küresel arz görünümünde değişime neden oldu. Jeopolitik riskler gündemdeki yerini korurken, piyasalar bu kez arz sıkışıklığından ziyade olası arz fazlasına odaklandı.
IEA'dan 1,7 milyon varillik arz fazlası tahmini
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Ortadoğu petrol ihracatındaki toparlanmanın küresel talep artışını geride bırakmasını bekliyor. Ajansın tahminlerine göre 2026 yılının son çeyreğinde günlük petrol arzı 105 milyon varile ulaşacak. Böylece küresel arzın, tahmini talebin günlük 1,7 milyon varil üzerine çıkması öngörülüyor.
IEA, daha önce aynı dönem için arz açığı tahmininde bulunmuştu. Yeni öngörü, petrol piyasasındaki dengelerin değiştiğine işaret etti.
Ajans ayrıca piyasalardaki arz sıkışıklığını hafifletmek amacıyla acil durum rezervlerinden şubat ayı sonuna kadar 71 milyon varil petrolün kullanıma sunulacağını bildirdi. Bu miktarın 15 milyon varilini dizel oluşturacak.
ABD'den petrol taşımacılığına kolaylık
ABD Başkanı Donald Trump, ülke limanları arasında yük taşımacılığının ABD bayraklı gemilerle yapılmasını zorunlu tutan Jones Yasası kapsamındaki muafiyeti 90 gün daha uzattı.
Kararla birlikte yabancı bayraklı gemilerin ABD limanları arasında petrol, benzin ve dizel gibi yakıtları taşıması kolaylaştı. Düzenlemenin, iç piyasada kullanılabilecek tanker sayısını artırarak yakıt tedarikine katkı sağlaması bekleniyor.
Arz fazlası beklentisi fiyatları etkiliyor
KCM Trade Baş Analisti Tim Waterer, ABD-İran çatışmasının başlamasından bu yana yatırımcıların ilk kez sürekli arz sıkışıklığı yerine arz fazlası ihtimalini değerlendirmeye başladığını belirtti.
Waterer, bu değişimin petrol piyasasındaki görünümü yumuşattığını ancak nakliye ücretlerinin yüksek seyretmesinin fiyatları desteklemeye devam ettiğini ifade etti.
Hürmüz Boğazı'nda riskler sürüyor
Petrol fiyatlarındaki düşüş beklentisine rağmen Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik sorunları, taşımacılık maliyetlerini yüksek tutuyor. Ham petrol tankerlerinin bölgedeki risklerle karşı karşıya kalması, navlun ücretlerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor.
Özellikle petrolün rafinerilere ulaştırılması sırasında başka gemilere aktarılarak gerçekleştirilen sevkiyatlarda yaşanan aksaklıklar, nakliye maliyetlerinin düşmesini zorlaştırıyor. Küresel arzın toparlanmasına yönelik beklentiler güçlense de bölgedeki güvenlik riskleri petrol piyasasının seyrinde belirleyici olmaya devam ediyor.