Karadeniz’de güvenlik koridoru gündemde

Karadeniz’de son bir ayda en az yedi kargo gemisinin dron saldırılarının hedefi olduğu öne sürüldü. Romanya ve Bulgaristan açıklarında yaşanan olaylar, bölgedeki deniz güvenliğini yeniden gündeme taşırken Türkiye’nin öncülüğünde güvenli bir deniz koridoru oluşturulabileceği iddia edildi.

ABD merkezli Associated Press’in (AP) haberine göre saldırılar, Karadeniz’deki ticari faaliyetlerin yanı sıra NATO’nun bölgedeki güvenlik yaklaşımına ilişkin tartışmaları da artırdı. Türkiye’nin ticari ve stratejik çıkarlarını yakından ilgilendiren gelişmeler, deniz taşımacılığında yeni önlemlerin alınması ihtimalini güçlendirdi.

Türk sahipli gemi saldırıda battı

Karadeniz’deki saldırıların can kayıplarına yol açtığı bildirildi. Haberde yer alan bilgilere göre, ayın başlarında mısır taşıyan Türk sahipli bir kargo gemisi, Romanya açıklarında dron saldırısına uğradıktan sonra alev alarak battı. Olayda iki kişi hayatını kaybederken 11 mürettebat kurtarıldı.

Türkiye’den Romanya’ya seyreden Komorlar bayraklı Yara J adlı kimyasal madde tankerinin de çarşamba günü benzer bir saldırının hedefi olduğu aktarıldı.

Saldırıların sorumluluğuna ilişkin kesin bir açıklama yapılmazken Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev, olayların Rusya’nın çıkarlarına hizmet ettiğini savundu. Radev, saldırıların arkasında Rusya’nın bulunduğuna ilişkin şüpheler olsa da bunun henüz kanıtlanamadığını ifade etti.

Romanya Cumhurbaşkanı Nicuşor Dan da ülkesinin saldırılara karşılık vereceğini belirterek konunun ciddiyetine dikkat çekti.

NATO’nun ortak savunma maddesi tartışılıyor

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ittifakın doğu kanadındaki güvenlik tedbirlerinin güçlendirildiğini ve Karadeniz’deki müttefiklerle iş birliğinin sürdürüleceğini açıkladı.

Bununla birlikte saldırıların münhasır ekonomik bölgelerde gerçekleşmesi, NATO’nun 5. maddesindeki ortak savunma mekanizmasının bu tür olaylarda uygulanıp uygulanamayacağı sorusunu gündeme getirdi.

Rumen savunma analisti Radu Tudor, Karadeniz’de yaşanan olayların giderek arttığını belirterek yalnızca açıklamalarla yetinilmemesi gerektiğini savundu.

Türkiye öncülüğünde güvenli koridor iddiası

Karadeniz’deki gerilimin artmasıyla Türkiye’nin bölgesel güvenlikte üstlenebileceği rol de gündeme geldi. AP’ye konuşan ve isminin açıklanmasını istemeyen Romanyalı bir savunma yetkilisi, Türkiye’nin Karadeniz’e kıyısı olan ülkeleri bir araya getirerek ticari gemilere askeri eskort sağlanmasını içeren bir güvenlik koridoru üzerinde çalıştığı yönünde bilgiler bulunduğunu aktardı.

Söz konusu planın hayata geçirilmesi durumunda ticari gemilerin Karadeniz’de daha güvenli şekilde seyretmesi amaçlanacak. Ancak askeri eskortların farklı ülke bayraklarını taşıyan gemilere nasıl sağlanacağı ve uygulamanın hangi kapsamda yürütüleceği belirsizliğini koruyor.

Türkiye, Romanya ve Bulgaristan daha önce Karadeniz Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu kapsamında iş birliğini güçlendirmişti. Bu iş birliği, bölgedeki deniz güvenliğinin korunması açısından önem taşıyor.

Sigorta maliyetlerinde artış endişesi

Karadeniz’deki saldırılar, deniz ticaretinin maliyetleri üzerinde de baskı oluşturuyor. Tarım danışmanlığı firması Agricolumn’un kurucusu Cezar Gheorghe, saldırıların ticareti henüz durdurmadığını ancak bölgedeki sigorta maliyetlerini artırdığını belirtti.

Gheorghe, Türkiye’den İstanbul Boğazı üzerinden Romanya’nın Köstence Limanı’na ulaşmak isteyen gemilerin daha yüksek risk primleriyle karşılaşabileceğine dikkat çekti.

Bölgede güvenlik risklerinin büyümesi, hem deniz taşımacılığı hem de tarım ürünleri ticareti açısından yeni maliyetler doğurabilir. Türkiye’nin öncülüğünde güvenli koridor oluşturulacağı iddiasına ilişkin ise henüz resmî bir açıklama bulunmuyor.