Avrupa’da enerji kabusu geri dönüyor! Gaz stokları alarmda
Gaz depolarındaki doluluk oranı son 13 yılın en düşük seviyesine gerileyen Avrupa, kış öncesi tedarik riskleriyle karşı karşıya. Düşük stoklar, Orta Doğu’daki arz sorunları ve soğuk hava ihtimali enerji fiyatlarında yeni bir sıçrama endişesini beraberinde getiriyor.
Avrupa enerji piyasalarında kış hazırlıkları sürerken gaz depolarındaki düşük doluluk oranları endişeleri artırıyor. Avrupa Birliği’nin gaz depolarında doluluk oranı ağustos ayının son haftasında yüzde 63 seviyesinde kaldı. Bu oran, geçmiş yıllardaki ağustos sonu ortalaması olan yüzde 80’in oldukça altında bulunuyor.
Depolama hızının mevcut seviyelerde devam etmesi halinde Avrupa’nın ısıtma sezonuna son yılların en düşük stok seviyelerinden biriyle girmesi bekleniyor.
Gaz depolarında 13 yılın en düşük seviyesi
Gaz stoklarındaki düşüşte birden fazla faktör etkili oldu. Geçen kışın soğuk geçmesi nedeniyle tüketimin artması, yaz aylarında sıcak hava nedeniyle elektrik üretiminde doğal gaz kullanımının yükselmesi ve Orta Doğu’dan gerçekleştirilen enerji sevkiyatlarında yaşanan aksaklıklar depolardaki gaz miktarını aşağı çekti.
Uzmanlar, mevcut tabloya rağmen Avrupa genelinde fiziksel bir gaz kıtlığı yaşanmasını beklemiyor. Ancak düşük stok seviyeleri, kış aylarında piyasaların ani arz şoklarına karşı daha hassas hale gelmesine neden oluyor.
Ülkeler arasında büyük fark var
Avrupa ülkelerinin gaz depolama seviyeleri de birbirinden önemli ölçüde ayrışıyor.
İtalya ve Polonya depolarındaki doluluk oranını yüzde 80’in üzerine çıkarırken, Almanya’da doluluk yaklaşık yüzde 50 seviyesinde kaldı. İngiltere gaz piyasasına boru hatlarıyla bağlı olan Belçika’da depoların doluluk oranı yüzde 51, Hollanda’da ise yüzde 45 olarak kaydedildi.
Depolama kapasitesi sınırlı olan Birleşik Krallık ise küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmalara karşı en kırılgan ülkelerden biri olarak öne çıkıyor.
İngiltere’nin enerji ihtiyacını Avrupa’dan boru hatlarıyla, ABD ve Orta Doğu’dan ise LNG sevkiyatlarıyla karşılaması nedeniyle tedarik koşullarındaki değişimler fiyatlara daha hızlı yansıyabiliyor.
Gaz fiyatında 100 euro riski
Avrupa’da fiziksel bir gaz kesintisi beklenmese de düşük stok seviyeleri fiyat baskısını artırıyor. Gösterge gaz fiyatı son haftalarda megavatsaat başına 68 euronun üzerine çıkarak son üç yılın en yüksek seviyelerinden birini gördü.
Fiyatın yıl başındaki seviyesinin yaklaşık iki katına çıkması dikkat çekerken, Orta Doğu’dan Avrupa’ya gaz akışının yeniden başlamaması ve kış aylarının sert geçmesi halinde fiyatların 100 euro/megavatsaat seviyesini aşabileceği değerlendiriliyor.
Piyasa uzmanları, yüksek fiyatların Avrupa’nın küresel LNG piyasasından daha fazla gaz çekmesini sağlayabileceğini ancak bunun hanehalkı ve sanayi üzerindeki enerji maliyetlerini artırabileceğini belirtiyor.
İngiltere’de faturalar artacak
Düşük stokların yanı sıra yükselen enerji maliyetleri Avrupa’daki tüketicileri de doğrudan etkiliyor.
İngiltere enerji piyasası düzenleyicisi Ofgem, artan maliyetlerin hanehalkına yansıyacağını açıkladı. Buna göre tipik gaz ve elektrik faturalarının ekim ayından itibaren yüzde 4 artması bekleniyor.
Enerji piyasalarında gözler şimdi kış aylarındaki hava koşullarına, Avrupa’nın depolama hızına ve küresel LNG arzına çevrilmiş durumda. Sert bir kış ve yeni tedarik kesintilerinin yaşanması halinde Avrupa enerji piyasalarında fiyat oynaklığının daha da artabileceği belirtiliyor.